napisz do nas: cis@cis-celestynow.org

Witaj na naszym blogu

25
08

Premier zadecydował, że 16 listopada 2014 roku odbędą się wybory samorządowe - wybory do sejmików poszczególnych województw, organów stanowiących gmin, powiatów, miast na prawach powiatu i w Warszawie, jak również wybory organów wykonawczych samorządów.

Oznacza to, że w niektórych miastach mogą odbyć się drugie tury wyborów „prezydenckich” w nieco późniejszym terminie. Będą to pierwsze wybory samorządowe przeprowadzone na podstawie przepisów Kodeksy wyborczego. W 2014 r. radni zostaną wybrani w okręgach jednomandatowych. 

Jak wiadomo dotychczas wybory samorządowe odbywały się w okręgach wielomandatowych. Głosowanie w nich oznaczało, że kandydaci rywalizowali o kilka lub kilkanaście mandatów możliwych do uzyskania w danym okręgu. Głosy wyborców przeliczane były w sposób proporcjonalny. Polega on na przeliczaniu głosów wyborców na ilość uzyskanych przez poszczególne ugrupowania mandatów. Główną wadą takiego systemu jest brak powiązania wybranych radnych z okręgiem, z którego pochodzą. Skutkuje to rozbieżnością pomiędzy interesami radnego a interesami lokalnej społeczności. System sprzyja również rozmyciu odpowiedzialności za konkretne działania. Trudno obarczyć odpowiedzialnością jedną, konkretną osobę.

Wybory samorządowe charakteryzują się pewną specyfiką. Mają zasięg lokalny, ich wynik ma więc bezpośredni wpływ na jakość życia wspólnoty mieszkańców, np. na należyte odśnieżanie dróg publicznych. Stąd też w wyborach gminnych głos oddajemy na konkretną osobę, nie zaś na listę kandydatów. 

Ustawa z 5 stycznia 2011 r., Kodeks wyborczy (Dz.U. 2011 nr 21 poz. 112) wprowadza diametralne zmiany w zasadach dotyczących wyborów samorządowych. Kodeks określa zasady wyborów m.in.: rad gmin i powiatów oraz sejmików województw). Radni gmin w najbliższych wyborach zostaną wybrani w okręgach jednomandatowych*. Okręgi jednomandatowe wynikają wprost z definicji demokracji jako systemu, w którym prawo stanowi wola większości obywateli. Są zasadą, zgodnie z którą „zwycięzca bierze wszystko”. Okręg jednomandatowy rozumiany jest jako jednostka utworzona w celu sprawnego przeprowadzenia wyborów. W danym okręgu można uzyskać wyłącznie jeden mandat – otrzymuje go kandydat, który podczas wyborów otrzymał najwięcej głosów. Pozostali kandydaci nie otrzymują mandatów. Oznacza to, że mandat uzyskuje osoba, która otrzymała największą liczbę głosów w danym okręgu spośród wszystkich kandydatów – „pierwszy na mecie”. Wybory będą odbywały się na zasadzie większości względnej. Największą wadą jest tu zjawisko marnowania głosów. Radny może zostać bowiem wybrany, mimo że uzyskał znacznie mniejsze poparcie niż wszyscy jego rywale razem. Istnieje też ryzyko, że będzie realizował tylko partykularne interesy swojego okręgu, zamiast dbać o dobro całej gminy. System jednomandatowy akcentuje powiązanie konkretnej osoby z okręgiem. W sytuacji nie wywiązania się z wyborczych obietnic, radny zawiedzie wyborców, czego konsekwencją będzie brak głosów w kolejnych wyborach. System jest dużo prostszy, a tym samym jego zasady są bardziej zrozumiałe dla wyborców. Charakteryzuje się spersonalizowaniem i identyfikacją wyborców z konkretnymi kandydatami, dzięki czemu władzę zdobywa osoba, która cieszy się największym poparciem społecznym. To daje niejako gwarancję efektywnego realizowania celów lokalnej społeczności.

Jednomandatowe okręgi wyborcze występują m.in.: w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Francji i Kanadzie.

 

*System jednomandatowych okręgów wyborczych nie obejmie wyborów do rad miasta na prawach powiatu. 

CIS na podstawie infor.pl/prawo/

◄ Wróć do poprzedniej strony