napisz do nas: cis@cis-celestynow.org

Witaj na naszym blogu

24
09

Logo toruńskiego programu

Potrzebujemy odnowy demograficznej, czyli działań, które będą systematycznie poprawiać liczebne relacje między pokoleniami. A do tego konieczny jest trwały wzrost liczby urodzeń. Te działania nie mogą być doraźne. Muszą konsekwentnie tworzyć warunki sprzyjające podejmowaniu decyzji o urodzeniu i wychowaniu dzieci – pisze w swoim  programie Dobry Klimat dla Rodziny” Prezydent Rzeczpospolitej Bronisław Komorowski. Jedną z rekomendacji prezydenckich w części wzmocnienia samodzielności finansowej rodzin wychowujących dzieci jest potrzeba wprowadzenie Ogólnopolskiej Karty Dużych Rodzin, ustanawiającej powszechne zniżki w opłatach za usługi publiczne dla rodzin wielodzietnych.

 

Czym jest dzisiaj Karta Dużej Rodziny?

Stanowi zestaw ulg dla dużych rodzin, które mieszkają na terenie danej gminy lub powiatu i płacą w niej podatki. Karta jest zazwyczaj elementem programu działań wspierających rodziny wielodzietne. Ma ułatwić rodzinom wielodzietnym korzystanie z oferty kulturalnej, sportowej i edukacyjnej czy nawet komercyjnej, do której - ze względu na wysokie koszty - nie zawsze mają wystarczający dostęp. 


Jakie daje korzyści ?

Rodziny 3+ i 4+ (z trojgiem i większą liczbą dzieci) mogą skorzystać np. ze:

  • zniżek na zajęcia prowadzone przez Gminne Ośrodki Kultury i szkoły językowe;
  • rabatów na produkty i usługi u lokalnych przedsiębiorców (sklepy spożywcze, gabinety kosmetyczne, drogerie, firmy komunikacyjne), którzy zechcą włączyć się do programu;
  • tańszych zabiegów stomatologicznych;
  • obniżek za wywóz śmieci.

Ponadto program może obejmować:

  • zmianę kryteriów przyjmowania dzieci do gminnych przedszkoli publicznych polegającą m.in. na przyjmowaniu dzieci matek wielodzietnych niezależnie od podejmowanej pracy, nierozdzielaniu rodzeństw;
  • niższe stawki za przebywanie dzieci w przedszkolach po zakończeniu zajęć.

Dla samorządów i przedsiębiorców działających na ich terenach stanowić może element własnej promocji.  

 

Kto może ją zdobyć? 

Karta Dużej Rodziny dedykowana jest wszystkim chętnym rodzinom, samotnym rodzicom i rodzinom zastępczym, wychowującym troje lub więcej dzieci, bez względu na wysokość dochodów. Karta występuje w dwóch odmianach: KDR 3+ (z trojgiem i większą liczbą dzieci) oraz KDR 4+ (z czworgiem i większą liczbą dzieci). Przysługuje ona dzieciom i młodzieży w wieku do 18 roku życia, młodzieży do 24 roku życia w przypadku kontynuowania nauki lub studiów oraz rodzicom bądź opiekunom prawnym. Karty Dużej Rodziny wydawane są zwykle na czas określony uzależniony od wieku dzieci, jednak nie dłuższy niż 3 lata.

 

Jakie są cele programu wsparcia?

Program ma na celu umacnianie rodziny, wspieranie funkcji rodziny wielodzietnej oraz wsparcie w procesie wychowawczym dzieci i młodzieży w rodzinach szczególnie tego potrzebujących. Inicjatorom programu zależy na wzmocnieniu kondycji rodzin wielodzietnych poprzez rozszerzanie katalogu ulg oraz podejmowanie innych działań mających na celu wspieranie dużych rodzin. Działania te są elementem polityki społecznej, która daje możliwość wsparcia rodzin wielodzietnych, promocji modelu rodziny wielodzietnej oraz kształtowania jej pozytywnego wizerunku, zwłaszcza w obliczu niespotykanego od zakończenia ostatniej wojny kryzysu demograficznego (w tym roku, według danych GUS może urodzić się aż o 40 tysięcy dzieci mniej niż umrze ludzi, o oznacza ujemny przyrost naturalny). 

 

Do dziś Kartę Dużej Rodziny wprowadziło około 80 gmin w całej Polsce. Najwięcej zniżek uzyskano przy wejściu na baseny, do muzeów. Niebawem do tego grona najprawdopodobniej przyłączy się Warszawa. W stolicy z ulg będą mogły jednak korzystać nie tylko rodziny wielodzietne. – To tylko jeden z produktów karty. Pozostałe będą natomiast dotyczyły wszystkich rodzin, wszystkich dzieci w Warszawie - tłumaczy Tomasz Pastwa ze stołecznego ratusza. Do tej pory karty, wprowadzane w poszczególnych miastach i gminach, obejmowały na ogół tylko obszar danego samorządu i nie były uwzględniane gdzie indziej. 

 

Jednak pierwszy w Polsce powiatowy program Karta Dużej Rodziny, czyli obejmujący kilka gmin zaczął działać w powiecie wołomińskim. Oznacza to, że posiadacz wołomińskiej karty „Tak Rodzinaczyli każdy członek rodziny, w której jest co najmniej troje dzieci, może korzystać ze zniżek komunikacyjnych i w instytucjach podległych samorządom z terenu całego powiatu, co świadczy o tym, że porozumienia ponadgminne są możliwe i być może jest to krok w kierunku stworzenia Karty Dużej Rodziny, która będzie obowiązywała na terenie całego kraju. Taka zintegrowana (powiatowa, lub ogólnopolska) karta daje o wiele większe korzyści. Na przykład ułatwia darmowe bądź zniżkowe dojazdy do szkoły w innych miejscowościach. 

 

Minister Pracy i Polityki Społecznej – Władysław Kosiniak – Kamysz zapowiedział, że od 1 stycznia 2014 karta ma zostać wprowadzona na terenie całej Polski. Jak podała „Rzeczpospolita gminy do tej pory gminy były zachęcane, by wprowadzlokalne karty na swoim terenie. Póki co program Karty Dużej Rodziny nie jest dla samorządów obowiązkowym i sejm nie uchwalił na jej temat żadnego aktu prawnego. Minister zadeklarował, że wkrótce ogłosi gotowe rozwiązania dotyczące kart ogólnopolskich, które mają między innymi uprawniać do zniżek na bilety PKP i dawać preferencje w przyjęciach do przedszkoli. Karta uprawniającą rodziny wielodzietne do zniżek przysługiwała by tym z co najmniej trójką dzieci. 

 

Kto zajmuje się wprowadzaniem programu?

Pojawiają się głosy, że wyróżnianie rodzin posiadających liczne potomstwo to wrzucanie ich do szufladki z polityką socjalną. - Widać to po dotychczasowych adresach, gdzie stworzono punkty obsługi rodzin, którym przyznawana jest karta. W Poznańskim Centrum Świadczeń wnioski i informacje można znaleźć w katalogu sąsiadującym z informacjami o alimentach, pomocy podręcznikowej i mieszkaniowej. Choć działalność Centrum jest bardzo cenna, nie jest i nie będzie to żaden punkt promocji rodziny, choć tak właśnie niektórzy o nim ostatnio, na siłę próbują mówić. Umieszczenie informacji o Karcie Dużej Rodziny w towarzystwie wniosków alimentacyjnych mówi samo za siebie. Natomiast fakty są takie: tysiąc czterysta (poniżej 25 procent z ponad 6 tys. – przyp.red.) rodzin wielodzietnych w Poznaniu korzysta ze świadczeń PCŚ (dane PCŚ). Czy zatem Ci, którzy postanowili umieścić właśnie w Centrum Pomocy Socjalnej „Punkt Karty" chcą widzieć w tym miejscu wszystkich wielodzietnych? Vivat stereotyp! Dlaczego obsługa projektu karty nie trafiła do organizacji pozarządowych? Dlaczego nie obsługuje jej np. poznański oddział Związku Dużych Rodzin 3+, którego przedstawiciele brali bardzo aktywny udział w pracach przygotowawczych lub niezwykle aktywna na rzecz promocji życia Fundacja „Głos dla Życia? Koszty byłyby te same. Dlaczego tak właśnie dzieje się w większości z ponad 50-ciu polskich miast, gdzie karty już zafunkcjonowały? – mówi Elżbieta Lachman z Domu Mediowego Prasy Katolickiej z Poznania. 

Zdaniem Barbary Wierzbickiej z Wydziału Studiów nad Rodziną Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, urzędnicy nie chcą dzielić się władzą, wiedzą i kompetencjami. Nawet, gdyby miało to przynieść lepsze efekty. Trzeba koniecznie umieszczać jednostki promujące rodziny poza ośrodkami pomocowymi – powiedziała współautorka programu polityki prorodzinnej powiatu augustowskiego.

Wystarczyłoby wyłonić organizację, która nie byłaby kojarzona tylko i wyłącznie z pomocą socjalną, zasiłkami, alimentami itp. Są rodziny, którym marzy się, by karta była elementem solidarności z rodzicami, którzy ponoszą największy trud wychowawczy i de facto są płatnikami najwyższych podatków. Skala polityki państwa w odniesieniu do dużych rodzin jest wciąż niewystarczająca, jednak można umiejętnie wprowadzać dobre narzędzia w miastach i gminach.

Statystyka mówi, że rodzice wielodzietni zarabiają często więcej niż średnią krajową. Tylko od weekendowych zakupów płacą 50-100 zł podatku VAT, nie wspominając o innych obciążeniach fiskalnych ukrytych dokładnie w każdym produkcie i usłudze np. 70-ciu litrach mleka i 30-stu kostkach masła miesięcznie. Aż się prosi, aby w tej sytuacji promować kartę dużych rodzin przez urzędy, ale nie wykorzystując ośrodki pomocy społecznej, tylko biura promocji miast i gmin, biura promocji rodzin, obsługi mieszkańców etc. Udało się to w Toruniu. Tylko gratulować. Do 10 kwietnia po wnioski o wydanie Karty Rodziny Dużej w Poznaniu zgłosiło się ponad 651 rodzin. Jestem przekonana, że choć zainteresowanie będzie rosło, to po karty wiele rodzin nie zgłosi się tylko dlatego, że zamiast „karty promującej rodzinę" otrzyma „etykietującą kartę socjalną" – kończy Lachman.

 

 

W tekście korzystałem z materiałów: Urzędu Miasta Łodzi, Gdańska, Grodziska Mazowieckiego, Legionowa, Piaseczna i Poznania oraz portali: kartaduzejrodziny.pl i polskieradio.pl 

 

Andrzej Mrozowski

◄ Wróć do poprzedniej strony